Замалёўка як жанр у журналістыкі

Тип работы:
Контрольная
Предмет:
Журналистика


Узнать стоимость

Детальная информация о работе

Выдержка из работы

Змест

Уводзіны

Замалёука, яе віды

Заключэнне

Спіс выкарыстанай літаратуры

Уводзіны

Журналісты-практыкі актыўна выкарыстоўваюць у сваёй працы шмат розных жанраў. Адкрыйце любую газету: вы знойдзіце і хроніку, і нататкі, і рэпартажы, і інтерв'ю, і артыкулы, і агляды, і нарысы і гэтак далей. Прафесіяналы павінны выразна пазнаваць у публікацыях прыкметы таго ці іншага жанру і не ў якім разе не менаваць замалёўку, да прыкладу, артыкулам.

Газетныя жанры адрозніваюцца друг ад друга метадам літаратурнай падачы, стылем выкладу, кампазіцыяй і нават проста лікам радкоў.

Розныя спосабы асвятлення фактаў і прыводзяць да стварэння новых жанраў.

Катэгорыя жанру з’яўляецца адной з асноўных у літаратуразнаўстве, таму што забяспечвае пераемнасць літаратурнай традыцыі. Жанр фарміруе характар і структуру твора, нарматыўныя асновы. У журналісцкай практыцы пад жанрамі разумеюць устойлівыя тыпы публікацый, аб’яднаныя падобнымі змястоўна-фармальнымі прыкметамі. Жанры дапамагаюць разгарнуць і пабудаваць факты, разабрацца ў прычынах праблем, стварыць вобраз падзеі. Адрозненні паміж жанрамі ўзнікаюць такім чынам з-за:

— выбару сродкаў і спосабаў раскрыцця тэмы;

— ступені дэталізацыі;

— аб'ёма інфармацыі;

— уключнасці аўтарскай адзнакі ў апісанні.

Тэорыя журналістыкі вылучае наступныя жанраўтваральныя фактары:

— прадмет адлюстравання;

— мэтавую накіраванасць;

— метады адлюстравання.

У адніх выпадках ад журналіста патрабуецца аператыўнасць і канстатацыя фактаў. У другіх — даследаванне, аналіз, каментарыі. У тэорыі адрозніваюць тры тыпа адлюстравання рэчаіснасці ў журналісцкіх тэкстах: 1) фактаграфічны; 2) даследчы; 3) мастацка-даследчы. Гэтыя адрозненні сфарміравалі тры групы жанраў: інфармацыйны (заметка, інтэрв'ю, рэпартаж), аналітычны (публікацыя, пісьмо, агляд друку, рэцэнзія), мастацка-публіцыстычны (нарыс, замалёўка, фельетон, памфлет). Распачыналыя журналісты, першым чынам, павінны «напакаваць руку» на інфармацыйных жанрах (дарэчы, у газеце яны займаюць не менш паловы пляца), таму ім мы надамо асноўную ўвагу.

Строгі падзел па жанрах існуе толькі ў тэорыі і, у пэўнай ступені, у інфармацыйных матэрыялах. Наогул жанрам уласціва ўзаемапранікненне, і на практыцы мяжы паміж імі часта размытыя (асабліва ў так званых «бульварных» выданнях). Зразумела, што не можа існаваць дакладнага стандарту для журналісцкага матэрыялу, інакш газету альбо часопіс мог бы цалкам рабіць кампутар. 9 І ўсё-такі журналісты павінны ведаць, якія ёсць жанры журналістыкі, якія асаблівасці кожнага з іх і ў чым іх адрозненне. Таму так актуальна для журналіста вывучэнне жанраў журналістыкі.

Жанр з’яўляецца творчай прыладай пісьменніка, журналіста. Выбар жанру вызначае характар узаемаадносін паміж стваральнікам матэрыялу і яго «спажыўцом». Спецыфіка мовы, наяўнасць выяўленча-выразных сродкаў - усё гэта істотна ўплывае на прыроду жанру. Жанры ўзнікаюць у пэўна-гістарычных умовах, у пэўнай грамадскай сітуацыі. Развіццё, узнікненне новых, адміранне старых жанраў - працэс гістарычна непазбежны. Новыя тэхнічныя магчымасці часцяком прыводзяць да з’яўлення новых для СМІ жанраў. Жанр — гэта гістарычна вызначаны тып адлюстравання рэальнай рэчаіснасці, які валодае складзенай сістэмай адносна ўстойлівых прыкмет. І прыкмета — характар аб’екта, факта, з’явы. Жанры адрозніваюцца па сваім працоўным функцыям, пазнавальна-выхаваўчым задачам. Для газетнай, радыйнай, тэлевезійнай публіцыстыкі ўласціва дыфузія жанраў. Кожны жанр мае свае метады, сродкі перадачы інфармацыі. Сістэма сродкаў любога жанра адносна ўстойліва. 2

замалёўка жанр

У дадзенай кантрольнай рабоце мы вывучым замалёўку як жанр і яе віды.

Замалёўка, яе віды

Замалёўка адносіцца да мастацка-публіцыстычнага жанру, які адлюстроўвае станоўчыя з’явы, ідэалы. Мэтавая функцыя замалёўкі - адзнака рэчаіснасці ў свеце ідэальных поглядаў грамадства. Метад работы з інфармацыяй — біяграфічны метад, інтэрв'ю, гутарка, аналіз асабістых дакументаў. Мастацка-публіцыстычныя жанры адрозніваюцца ад іншых тым, што ў іх прысутнічаюць мастацкасць і публіцыстычнасць. Мастацкасць — гэта вобразнае адлюстраванне рэчаіснасці, мадэляванне сітуацыі альбо сапраўды адбыўшыхся ці выдуманых падзей. Публіцыстычнасць жа выяўляецца першым чынам у прысутнасці дакументальнасці, у пафасу і тэндэнцыйнасці апавядання, у дапушчальнасці толькі здагадкі, але не выдумкі.

Пэўны, дакументальны факт у гэтых жанрах як бы адыходзіць на задні план, саступаючы месца ўражанню аўтара ад факта, яго адзнацы, аўтарскай думкі.

У замалёўцы арганічна пераплятаюцца прыкметы інфармацыйных і мастацка-публіцыстычных жанраў, аператыўны газетны жанр і разнавіднасць нарысу — эцюд. Замалёўка апавядае аб не самай значнай падзее, але паказвае яе бачна, навочна, ярка. У ёй выяўляецца ў нарысавай форме нейкая адна з’ява, падзея.

Замалёўка можа быць сюжэтнай альбо бессюжэтнай, можа апавядаць аб канфлікце ці быць бесканфліктнай. 1

Замалёўка — невялікі па аб’ёму жанр, ён адрозніваецца ад нарысу тым, што ў ім адсутнічае сюжэт. Віды замалёвак могуць быць наступныя:

1. Пейзажная.

2. Асацыятыўная — пабудаваная на асацыяцыях.

3. Партрэтная — партрэт чалавека, мясцовасці, з’явы.

Інтэрв'ю-замалёўка складаецца з гутаркі і кампанентаў вобразнай інфармацыі. Задача яго не толькі пераказаць меркаванні і роздумы чалавека, але і стварыць яго штрыхавы партрэт. Акрамя ўласна задавання пытанняў, журналіст выказвае сваё меркаванне, апавядае аб становішчы і плыні гутаркі, каментуе яе, малюе аблічча суразмоўцы і г. д. 3

У замалёўцы адсутнічае праблема. Гэта ў асноўным ланцуг малюнкаў, асацыяцый. Вядомыя замалёўкі аб прыродзе і жывотных Пескова Ў., якія публікуюцца ў кожным пятнічным нумары газеты «Комсомольская правда». 9

Фрагмент замалёўкі «Музыка позднего поезда»

«Вечер, поздняя электричка. Жёлтые огни фонарей пробегают за окном, потёртые деревянные сидения неудобны, из окна неприятно дует, но от этого никуда не деться, в вагоне грязно и неуютно. Пассажиры — все стараются как-то закрыться, спрятаться в свой маленький личный мирок: кто-то уткнулся в журнал, кто-то дремлет, кто-то слушает плеер. Две пожилые женщины неподалёку негромко что-то обсуждают с раздражёнными лицами.

Со скрипом отодвигается дверь в вагон, и, вместо обычной заученной тирады: «Уважаемые пассажиры! Транспортная торговля приветствует Вас!» раздаётся: «Добрый вечер! Немного музыки!». Глубокий вздох, и длинноволосый, немного усталый мужчина с тёмными глазами пристально оглядывает вагон, словно пытаясь угадать настроение людей. Взмах руки — и на его плече уже покоится скрипка, и рука со смычком застыла в готовности. Ещё один взгляд — и со струн в пустоту вагона начинают литься звуки.

Смешиваясь с перестуком колёс вагона, щемящая мелодия цыганской песни поёт о бескрайних дорогах земли, о страстной взаимной любви и сверкающих звёздах, о бесприютной, вечной тоске кочевого народа. И кто-то уже оторвался от журнала, пожилые женщины прервали свою беседу, вздыхая и глядя на скрипача. Следующая мелодия, весёлая, залихватская, похоже, тоже цыганская, помогает развеяться набежавшей тоске, и против воли на губах возникает улыбка. Смягчились глаза моих соседок, паренёк, сидящий через проход, оторвался от журнала и,. « 9

Замалёўка — кароткі аповяд аб чалавеку (здарэнні) пасродкам эмацыянальнага малюнка словам, малая форма нарысу. Замалёўка ўвасабляе мастацкі прынцып адлюстравання рэчаіснасці. Ёй супрацьпаказаныя: даведкава-пералічальны прынцып арганізацыі тэксту, штампы, канцылярскія звароты. Неабходна памятаць: чалавек выяўляецца ў дэталях знешнасці, паводзін, мовы. Дэталі павінны быць як яркімі, так і дарэчнымі. Любая дэталь — не проста падрабязнасць, гэта знак, эмацыянальна, вобразна падаючы героя, кантэкст жыцця. Замалёўка — вельмі «чалавечы», а таму арганічна ўласцівы маладой сацыяльнай журналістыцы, жанр.

Напрыклад, із публікацыі Ганны Васіл'евай, «Вкусные огурцы» (Вестник благотворительности. 2. 2002. с. 24).

" С наступлением осени Валентина Георгиевна и дядя Коля перестали появляться на улице, и я их больше не видела — до своего похода за рассадой.

Дверь мне открыла Валентина Георгиевна. Она выглядела уставшей, но чудесная улыбка, как и прежде, светилась добротой.

— Проходи, у нас ремонт!

В комнате стол был приставлен к стене, а на нём на одной ноге стоял дядя Коля и красил. Повернувшись, он заметил моё удивление и сказал:

— А что, собственно, тебя удивляет? Я раньше маляром работал… Ты, наверное, пришла за рассадой? Посиди немного, я закончу, а то Валя в огурцах не разбирается.

Он продолжал красить, а Валентина Георгиевна села за швейную машинку. Я же в себя не смогла прийти от удивления и глаз не могла оторвать от дяди Коли. Он начал рассказывать:

— Нога у меня с детства болела, но до пятидесяти восьми лет дотянул, только тогда ампутировали левую. Первое время было очень тяжело. Даже хотел с жизнью покончить. Если бы не Валя, наверное, выпрыгнул бы из окна, но она не отходила от меня ни на минуту, успокаивала. Теперь привык.

— Вот тебе рубашка в подарок, — Валентина Георгиевна протянула мужу только что сшитую вещь, — скоро ведь тридцать пять лет нашей совместной жизни. Льняная свадьба. Нравится?

— Конечно, Валечка! — просиял дядя Коля. — Золотая у меня Валечка! И дочь, и внуки (а их у меня трое) — все золотые.

— Сразу же после ампутации мне в Северном отделе соцзащиты дали две инвалидные коляски: домашнюю и для прогулок. Правда, последнюю я использую только летом. Мы с Валей в тёплую погоду очень любим гулять. Тяжело, конечно, кресло-каталку с четвёртого этажа спускать…- рассказывал Николай Иванович. (Всё остальное время коляска для прогулок заменяет сломанную ножку дивана).

— Последние четыре года по ночам страшно болит нога. Врачи говорят — плохое кровообращение. Каждую ночь снотворное принимаю…

— Во мне столько энергии накопилось, а выплеснуть некуда. Ну кто меня возьмёт? Есть у меня хобби: огурцы выращиваю. За сезон собираю урожай — двадцать килограмм. Валя сразу часть внукам отвозит. Они их так любят! Но денег не хватает, так соседям продаю. Им тоже огурцы очень нравятся, поэтому просят рассаду, как твоя бабушка. Ещё люблю выращивать помидоры и цветы, но места не хватает. И так вся маленькая комната и балкон заставлены рассадой огурцов. Когда есть любимое дело — всё веселей. Сейчас вот ремонтом занялся, скоро внуки приедут на каникулы.

Он протянул мне небольшой горшочек и сказал:

— Ты бери рассаду-то! Вот — самый лучший сорт! Сам пробовал в прошлом году.

Я поблагодарила и попрощалась с радушными хозяевами. А потом всё думала: раньше при слове «инвалид» у меня возникало чувство жалости, теперь же я поняла, что не в жалости, а в помощи и понимании нуждаются те, кто попал в беду. Своим новым знакомым Николаем Ивановичем я безмерно горжусь, за его стойкость, силу, готовность всегда прийти на помощь". 9

Такім чынам, замалёўка — абагульненне фактаў і апісанне абставін. Кароткі, жывы і вобразны аповяд аб сваіх уражаннях.

Заключэнне

Замалёўка адлюстроўвае галоўным чынам знешнія бакі апісваемых падзей або з’яў. У ёй важны жвавасць, эмацыянальная насычанасць апісання. Увага аўтара канцэнтруецца не столькі на ўсталяванні фактаў, іх узаемасувязей, колькі на выкладзе дэталяў гэтых фактаў і эмоцый па гэтай падставе. Тэматычны змест замалёвак, як правіла, шмат у чым залежыць ад скіраванасці выданняў, інфармацыйных чаканняў іх аўдыторый. У тэкстах дадзенага жанру гаворка ідзе аб падзеях, сітуацыях, працэсах досыць лакальных. Навочнасць адлюстравання «рэгулюецца» у першую чаргу імкненнем аўтара як мага паўней выказаць свае асабістыя перажыванні з нагоды адбываючыхся падзей.

Спіс выкарыстанай літаратуры

1. Ворошилов В. В. Журналистика. Учебник. 4-е издание. — СПб.: Изд-во Михайлова В. А., 2002.

2. В помощь журналисту. Ответы на экзамен по журналистике. — М., 2000.

3. Журналистика /Под ред. В. Н. Мязева. — М., 2002.

4. Ким М. Н. Жанры современной журналистики. — СПб.: Изд-во Михайлова В. А., 2004.

5. Орлова Т. Д. Теория и методика журналистского творчества. Ч. I: Учебное пособие /Т.Д. Орлова. — Мн.: ЗАО «Современные знания», 2005.

6. Основы творческой деятельности журналиста /Под ред. С. Г. Корконосенко. — СПб, 2000.

7. Тертычный А. А. Жанры периодической печати. — М., 2000.

8. Практический взгляд на журналистику, которая служит обществу Электронны рэсурс. — Рэжым доступу: http: //www. infohome. alt. ru/books-mm/metod. shtml — Дата доступу: 29. 12. 2007.

9. Электронны рэсурс. — Рэжым доступу: http: //www. doposle. ru/add/j1. php — Дата доступу: 29. 12. 2007.

ПоказатьСвернуть
Заполнить форму текущей работой