Особенности перевода имен собственных (на материале якутского героического эпоса олонхо)

Тип работы:
Реферат
Предмет:
Языкознание


Узнать стоимость

Детальная информация о работе

Выдержка из работы

УДК 651. 926: 82. 035 A.A. Находкина
ОСОБЕННОСТИ ПЕРЕВОДА ИМЕН СОБСТВЕННЫХ (на материале якутского героического эпоса олонхо)
Исследование посвящено анализу перевода 80 якутских имен собственных (ИС) на русский и английский языки на материале эпоса «Элэс Боотур» П. В. Оготоева. Выявлены следующие проблемы: передача дифтонгов, долгих гласных, проблема эвфонии. Для достижения ономастической эквивалентности при значительных расхождениях языков оригинала и перевода нужно придерживаться принципов перевода ИС, выделенных ведущими специалистами в области переводоведческой ономастики. В ходе исследования установлена недостаточная разработка теоретических принципов перевода с якутского языка, основанного на кириллическом алфавите, и отсутствие Национальной системы транслитерации и практической транскрипции с языков народов РФ.
Ключевые слова: перевод, эпос олонхо, имена собственные, транскрипция, транслитерация, калька, аномастическое переводо ведение.
loTaea1u iaoaaTaTaaa^aneTe Tulanoeee gaaaaa^o nalo^ naoaoaaeTo nTaoa1aTTTe Taoee T iaoaaTaa, iT eaffiao a noToTTa To aa 1 aaenooaeu T TaT aaeffiaTey, Ta-nlTooy Ta oT, -^oT «iTooaaT Tnou a ego-^aTee yoeo ioT-aea1 noaTTaeony ana Tnooaa a oneTaeyo iTnoTy T T TaT oan0eoaTey 1affiuygueTaTe e 1 affieoeuooo T Te eT 11 o-Teeaoee» [1, c. 83]. Eeou a iTneaaTea aTau noaee iTya-eyouny oooau, iTnayuaTTua ioTaea1a iaoaaTaa e1aT nTanoaaTTuo (EN), a iaoao^ T^aoaau, yoT oaaTou A.E. A51 TeTae^a (2001, 2005).
Aua TaneTeueT eao Tagaa oooaTT aueT ioaanoaaeou yeooneee ygue a nT^aoaTee n eTTnooaTT u1e yguea 1e. ?eooneea ioTegaaaaTey oaaeT iaoaaTaeeenu Ta eTTno-oaTTua yguee, a anee e auee iaoaaTau, oT, eae ioaae-eT, TTe TTneee e^aeoaeuneee oaoaeoao. Dagaeoea iaoaaTaa n yeooneTaT yguea Ta eTTnooaTTua Ta^eTaaony n 1980-o aTaTa, offia oTaaa TaTaooffieeanu TaaTnoaoT^Tay ego^aTTrnou aeTaaenoe^aneeo aniaeoTa iaoaaTaa EN n yeooneTaT yguea,oT, Ta Ta0 agaeya, yaayaony TaTTe eg ioe^eT iTyaeaTey Taea^anoaaTTTaT iaoaaTaa EN Ta oonneee e eTTnooaTT ua yguee.
Aey ioTaaaaTey aTaeega iaoaaTaTa yeooneeo EN 1u oannlTooaae 80 EN, agyouo eg yiTna TeTToT auaa^ua-aTny yeooneTaT TaTToTnooa l .A. TaToTaaa «Yeyn ATT-ooo» [2]. EnneaaTaaTea nouanoao^ueo iaoaaTaTa EN iTgaTeeeT Ta1 auyaeou T0eaee iaoaaTaa e ioTaanoe eo oeiTaTae^.
1 u eaanneoeoeoTaaae EN Ta yeooneT 1 yguea iT ioaalaoTT-TT 1eTaoeaTTe ooTeoee A.A. NoiaoaTneTe [3] (gTa^aTey e1aT, oeagaTTua a neTaeao Ta oonneT1 yguea, agyou eg ioe1a^aTey e oonneT1o iaoaaTao TeTT-oT):
1. 1 eoTa TooTiT Te1u — yoT e1 aTa au 1 u0eaT T uo TauaeoTa e^aTe noaou TTT1anoe^aneTaT ioTnooaTnoaa a 1 eoao, yiTiayo, neageao, aueeTao [3, c. 56] - Yeyn ATTooo (aTaaouou noaaTaaT 1eoa), AeoaeuT EoT (nano-oa Yeyn ATToooa), ?3n Oaoaao (aTaaouou aaanu), E3e33t3e oon (EogTao-E^eaTae), NuoaeuTna EoT, Euun iuooaoT aooaouuo (aaao0ea-aTaaouou) (~ 56%).
НАХОДКИНА Алина Александровна — к. филол. н., доцент ФИЯ ЯГУ
YoT na1ay aTeu0ay a ioToaToTT1 nTToTT0aTee aooiia e1aT nTanoaaTTuo a TeTToT «Yeyn ATTooo».
2. Aa1TTTTe1u — yoT e1aTa, Tae1aTTaaTey oagee^-Tuo aooTa. Aa1TTTTe1u yaey^ony iTaaeaT1 1eoTTe-1Ta, e Te1 ToTTnyony eae aTaoua aooe [3, c. 57]: Oj3Ty lT±Te T±TTTuTo (O^aTy iTaTe — aoo aT1a Yeyn ATT-oooa), UeaaeauuT (oaaaaTea), AaT oTo e^^eoy (aoo TaTy), oae e geua: ThTe (TnTe), OTo NTeoTTTuae (aoo oagaT-oTa, aoaTe), EoT Eonooeoae (no1an0aa0ay aT^u Eeae-ny, aTaeTy aTeTu) (~ 18%).
3. 1eoToTiTTe1u — yoT TagaaTey aaTaoaoe^aneeo TauaeoTa (oaeTTu, aTeeTu, iTey, oaee, eana e ao.), en-iTeugoa1ua a 1eoTTT1ee — naeoToa TTT1anoe^aneTaT ioTnooaTnoaa, nTgaaTTTaT TaiTaTaea oaaeuTTe aaTan-oe [ibid]: Aeeaooa aTeao (leffiTee 1eo), TooT aTeao (NoaaTee 1eo), ?3hyy aTeao (AaooTee 1eo), Eueaauea OaaT OTooT (aTeeTa n1aooe) (~ 9%).
4. OTiTTe1u — yoT nTanoaaTTua e1aTa aaTaoaoe-^aneeo TauaeoTa. YoTo aea iT eeanneoeeaoee A.A. NoiaoaTneTe oaoaeoaoegoaony aTeu0e1 oagTTTaoagea1 iTaaeaTa [3, c. 58]. EnoTay eg aaTTuo Ta0aaT aTaeega 1TffiTT ioeaanoe oaeea ioe1aou, eae: Kamchatka, Oimekon, Ooe1aaouooa, China (~6%).
5. E1aTTaaTea aaenoaee: oaToaa, eao, niTooeaTuo nTnoygaTee. YoTo aea iT eeanneoeeaoee A.A. NoiaoaTneTe Ta e1aao oao1 eTTeTae^aneTaT Tae1 aTTaaTey. 1u ToTTne1 e yoTe aooiia e1aT nTanoaaTTuo TagaaTea Ta-oeTTaeuTTaT oaToa — TnoToae e niTooeaTua nTnoygaTey
— iouffiee unoaTaa, eoTaao, aooo (~ 5%).
6. AaTooTTe1u — TagaaTey ioagaTeeTa, oToffianoa. E Te1, TanT1 TaTTT, 1u ToTanee TaoeTTaeuTue ioaga-Tee unuao, eToToue oaoaeoaoegoaony oaaoeyoTTe aTae^-TTe iTaoToya1 Tnou^ e TioaaaeaTTu1e oaoa1TTey1e, oToffianoaaTT u1e aeoa1e e TanooTaTey1e (~ 1%).
7. laeaaTTe1u — yoT TagaaTey 1Toae, eToToua yaey-^ony ^anou^ aeaaoToee Qa1ee. laeaaTTe1u ToTTnyony e iTaaeao oTiTTe1Ta [3, c. 59], eae ioe1ao 1TffiTT ioeaanoe 1oon Eoaoeo Aaeaaea (iToy oTeTaTTaT eaayTTaT) (~ 1%).
8. OaTTe1u — e1aTa aTaTa. Yoa aooiia e1aT yaeyao-ny iTaaeaT1 1eoTTe1Ta: ATaeTy Eyeeyoneo (aTaeTy-iTeoTaeoaeuTeoa oTaa ^aeTaa^aneTaT) (~ 1%).
9. QTTTe1u — e1aTa (eee^ee) oagee^Tuo ffieaToTuo, ioeo: Yhy Oaoa ao (eTTu Yeyna ATToooa) (~ 1%).
10. 1eoTgTTTe1u — e1aTa ffieaToTuo e ioeo, eToT-oua oiTooaaay^ony a 1eoao e neagaTeyo: ioeoa? en3ej (neagT^Tay ioeoa) (~ 1%).
11. 1 eoTiaonT Te1u — e1aTa au1 u0eaT T uo aaoT-aa, ToTTnyueany TaiTnoaanoaaTTT e aa TT T1o ioTegaa-aaTe^: NyyoeyyT NyhyT (1oaoue noaoao) (~ 1%).
A oTaa ennaaaTaaTey auee TioaaaeaTu na1ua 1 TT-aT^eneaTTua aooiiu — yoT 1 eoTaTooTiTTe1 u, aa1T-TTTe1u, 1eoToTiTTe1u e oTiTTe1u. Ana yoe aooiiu e1aT nTanoaaTTuo yaey^ony iTaaeaT1 1eoTTe1Ta,oT aiTeTa gaeTTT1aoTT aey yiTna. Oaeffia gTa^eoaeuTo^ aooiio nTnoaaey^o oTiTTe1u. ATg1 TffiTT, yoT naeaaoaeu-noaoao T oanTTe nayge, aao1TTee yeooneTaT TaoTaa n ioeoTaTe, Teooffia^uae noaaTe n aoaaTeo aoa1aT. loe
iaoaaTaa e1aT nTanoaaTTuo eniTeugTaaTu oagTua ioe-a1u a gaaene1 Tnoe To oTo1u e nTaaoffiaTey oTaT eee eTTaT e1aTe, ioTgaeua eee TagaaTey, eo oTee a ioTeg-aaaaTee, noaiaTe eo n1uneTaTe gTa^e1moe. ia1e au-yaeaTu niTnTau iaoaaTaa TaeaTeaaanoToTuo aooii e1aT nTanoaaTTuo anaaT TTT1anoe^aneTaT ioTnooaTnoaa TeTToT.
Eg oaae. 1 aeaTT,oT ioe iaoaaTaa 1eoTaTooTiTTe-1 T a e aa1TTTTe1Ta eniTeugoaony a TnT TaT T1 ooaTn-eoeioey. 1eoToTiTTe1u a oaaTTe noaiaTe iaoaaTayo-ny ooaTneoeioeae e eaeueTe. OTiTTe1u, eTee^anoaT eToTouo a ioTegaaaaTee TaaaeeeT, aTeu0ae ^anou^ ia-oaaTayony eaeueTe. laoaaTa aa1TTTTe1Ta oaoaeoaoegoaony oagTTTaoagea1 ioea1Ta iaoaaTaa.
Oaaeeoa 1
laoaaTa elaT nTanoaaTTuo n yeooneTaT yguea Ta oonneee
NiTnTau iaoaaTaa 61aT nTano-aaTTuon yeooneTaT yguea Ta oonneee Ooiu 61aT nTanoaaTTuo lauee ioToa To oiTo- oaaea- T ey aaT TTaT niTnTaa iaoaaT-aa
looTaT- ooTiTTo- 1u Aa1TTT- To1u looToTiT- To1u OTiT- To1u
OoaTneooi- ooy 61% 62% 50% 0 61%
OoaTneooa- oaooy 32% 19% 0 25% 26%
Eaeuea 0 0 50% 75% 6%
N 1a0aT Tue iaoaaTa 7% 12% 0 0 6%
1 ionaoaeu-Tu6 iaoa-aTa 0 7% 0 0 1%
Oaaeeoa 2
laoaaTa elaT nTanoaaTTuo n yeooneTaT yguea Ta aTaeeeneee
NiTnTau iaoaaTaa e1aT nTanoaaTTuo n yeooneTaT yguea Ta aTaeeeneee Oeiu e1aT nTanoaaTT uo lauee ioToaTo oiTo-oaaea-T ey aaT TTaT niTnTaa iaoaaTaa
leoTaT- ooTiTTe- 1u Aa1TTT- Te1u 1 eoToTi T-Te1u OTiT- Te1u
OoaTneoei- oey 34% 46% 0 50% 33%
OoaTneeoa- oaoey 23% 13% 29% 0 23%
Eaeuea 16% 7% 42% 50% 18%
N1a0aTTue iaoaaTa 27% 20% 0 0 21%
l ienaoaeu-Tue iaoaaTa 0% 7% 29% 0 4%
ATaeTa 0 7% 0 0 1%
Anee noaaieou oacoeuoaou oaae. 1 e 2, oT Tauaa i5T-oaIoITa nTToIT0aIea oiTooaaeaIey oTaT eee aITaT ioeala ia5aaTaa laiyaony, a oae? a iTyaeyaony ia5aaTa n iiliuu^ aIaeTaa. IT aaiiul oaae. 2, i5e ia5aaTaa leoTaIooTiTIelTa, aaliiiielia e oTiTIelTa em'-ieu-coaony a mnaMl ooaineoeioey. 1eoToTiTIelu ia-oaaTayony a TnITaITl eaeuee5TaaIeal, ioelaiy^ony ooaineeoaoaoey e Tienaoaeuiue ia5aaTa. OTiTIelu a oaaue noaiaie iaoaaTayony ooaineoeioeae e eaeueie. Aaliiiielu ia5aaaaaiu 0anou^ oacee^iule n i T n T -aale: ooaineoeioeae, ooaineeoaoaoeyae, eaeueie, nm-0aiiul ia5aaTaTl, Tienaoaeuiul ia5aaTaTl e iaoa-aTaTl i5e iiliue aIaeTaa.
Oaeel Taoacil, lu aeael, -^oi aieu0ay -^ou EN iaoaaaaaia ooaineoeioeae, i5elaiaiea eioioie Taon-eiaeau nooaleaieal iaoaaTa^eea nTooaIeou IaoeT-iaeuio^ Te5aneo EN. IaTaoTaelT Tolaoeou,oi i5e ia5aaTaa n yeooneTaT ycuea ia aiaeeeneee 0e5Tei i5e-laiy^ony eaeuea e nla0aiiue ia5aaTa,oi naeaaoaeu-noaoao T nooaleaiee iaoaaTa^eea aTIanoe nl uneTaTa cia^aiea EN aTeoaoaeae, niTnTanoaTaaou aeoaTeTlo e iaeaieaa i5eaee? ai ITlo e T5eaeiaeo aTnioeyoe^ iaoaaTaa TeTIoT «Yeyn ATTooo». EniTeucTaaIea oacee^-iuo ioealia i5e ia5aaTaa aaliiiielia, eioioua ia-ecaanoiu iTeo^aoae^ iaoaaaaai ITai oaenoa aaeao io-noonoaey oTITauo ciaiee, aa^o aicli? iinou iaoaaTa-^eeo eae lT? IT aieaa i Te i T iaoaaaou ao nluneiaia c I a^a I ea.
iSTeeal, n eioioule noaeeeaa^ony iaoaaTa-^eee, aTnoaoT^IT 0e5Te e oaci TTa5acaI. TaITe ec iae-aieaa 5ani5Tno5aIaI I uo iaoaaTa^aneeo T0eaie yaey-aony liaiea T oil,oi yeooneea EN, iaienai Iua ee-5eeeeoae, iTIyoIu e aac ia5aaTaa. Yoi -^oi aaTaeo a caaeo? aaiea aa? a Tiuoiuo iaoaaTa^eeTa. Oaeia T0e-ai^ua ioaanoaaeaI ea oanioTnooaIyaony ia ana Taean-oe TITlanoeee, iaioelao, eoeuoooiua oaaeee, EN, ai-0aa0ea a TaeoTa n lTlama iTyaeaIey 5onneeo ia oa5-oeoToeyo iaoeiiaeuiuo Te5aei DTnneeneTe eliaoee. EnoT5e^anee ca yoele neTaale auea cae5aieaia iioa-aaeaiiay onoTya0ayny oiola, a eioioie enoiai ua oi-iaoe^aneea e oTIalaoe^aneea oaoaeoaoenoeee iaoaaa-aaeenu aac o^aoa ITol ioeIela^uaaT ycuea. Oae ii-yaeeenu aoTlTcaeea e nei? iua oTolu, caoooaiy^uea eo iTIelaIea e aTnioTecaTanoaT ia oonneTl ycuea, iaioelao, «iaoaaaaai I ua» ia oonneee ycue yeooneea EN — «unuao», «^i iuuaooaao». Yoe neTaa ia yaey^o-ny iaoaaTaTl, IanlTooy ia aia0iaa noTanoaT yeooneeo aoea n oonneele, e ioaanoaaey^o nTaTe ia iaoaaia^an-eo^, a oTIaoe^aneo^ ooaineoeioe^ yeooneeo neTa. Aey iTeIToaIITaT iaoaaTaa iioaaaeaiii IaaTnoaoT^IT ia-oaaaou IaoonneTa neiai oonneele aoeaale.
IaeaTeu0o^ oooai mou a iaoaaTaa n yeooneTaT j^a-noaaeyao iaoaaa^a aeooTIaTa. liTaea oooenoe^aneea oeol u iaoaaTayo EN «unuao» — «yeooneee ioacaiee eoTieaIey, Tola^aalue a aaiu eaoIaaT nTeIoanoTyIey» (5onn. unuao, afae. Ysyakh) n iiliuu^ ooIeoeTIaeuIT-ai aIaeTaa «yeooneee ITaue aTa», iuoaynu oal nalul ecaa? aou eniTeucTaaIey aoTlTcaeTaT e IaoaTaTioTec-ITnelTaT neiaa. A aaenoaeoaeuITnoe, yoio ioacaiee ia yaeyaony ITaul aTaTl aey yeooTa, a cia^eo, ooooeolu
auIo? aaIIT aaTayo eeeaIoTa a caaeo? aaiea. IT aaau iaoaaa^a anaaT aeooTIaa Iaiaycaoaeuia, ainoaoi^ii iaoaaanoe aai yaoT, aoaoe^anee iaoaaaou aoeaTnT^aoa-iea «ua» oonneTe e aiaeeeneie aoeaale, nTToaaonoaaI-IT, «у» e «e», a oacoeuoaoa lu iTeo^el aieaa aeaai-cao^ ua e oaTaT^eoaalTa EN — 5onn. Myo, afae. Esekh. Yoio aaoeaio iaoaaTaa EN auiTeIaI n o^Tl TnTaaI-ITnoae oiMoaeoeee (oaolei E. A^o0aea) [4] ioeie-la^ueo ycueia. AaoTyoIT, oae? a oaeoeuoaoea I a aoa-oe^eay iaoaaa^a aTeaTou oaao I uo aeani uo caoeTa eae yaeaiey, I anaTenoaa i I Tai aey oTIToaeoeee oonneTaT ycuea, iaioelao, oTiTIel «Ooelaaaa» (iacaaiea aiee-iu, aaa oaniTeT? aI ?eoone) neaaiaaei au iaoaaaaaou ia oonneee ycue eae «Ooelaaa», EN «Ooeaaoa» — «0oe-aoa"/"Ooyoa». Calaia aTeaTaT aeaniiai caoea, IaoTay-uaaTny iTa oaaoaieal, oaaoiul neTaT l e Tiouaiea TauaT ec aeaoaoTa ioe iaoaaTaa n yeooneTaT ycuea ia oonneee ioaanoaaey^ony aiTeIa aTionoelule.
EniTeucTaaIea ooaineoeioee e/eee ooaineeoaoaoee aey iaoaaTaa EN iioaaaaiii, a iToTe yoi aaeInoaaIIT aicli? rne niTnTa iaoaaa^e elaie nTanoaaII Tai. IT eiiaaa oaeie iaoaaTa EN n yeooneTaT ycuea ia oonneee e ao. auaeyaeo iaiTiyoiul e iaiioaaaaiii aoTlTca-eel. Iaioelao: «1 ai iuuaooaao» (5onn. lai iuuaooaao, afae. Manniyattaakh) — iacaaiea aauaaiai ouiea a a. ?eoonea, iTnooTaI iTai ia oaooeoToee aua0eo neea-aia ecaanoITaT yeooneTaT eoioa IeeeoToTaa ii ioT-caeuo «1 ai iuuaooao», ?ea0aai aT oaaTe^oee. A ia-noTyuaa aoaly nouanoaoao eiua ioieciineoaeuiua aa-oeaiou yoiai EN ia oonneTl ycuea — «1aiiuua[o/e]ooa-ao» (auaaeaIT aaoToTl — A.f.). Oae ioieciinyo iacaa-I ea ouiea yoie^aneea oonneea eee oonneTycu^Iua. xoiau ecaa? aou iiaiaiuo enea? aiee, lT? IT ioaaeT-?eou aua iaei iaoaaTa yoiai EN n iiliuu^ eaeuee, «anee oiolaeuii-ioeaioeoiaaiiia nTToaaonoaea cao^eo IaoaTaTioTecITnel T. Yoi anoanoaaiiue aaoeaio eniTeu-cTaaIey aaiiiai laoTaa, o.e. TI ii iioaaaeaie^ ioaa-iieaaaao Toeac To o^^eu^ai iTaTaey» [1, c. 162]. Ca aaeieoo iaoaaTaa ioeielaaony lTooala eae iaeaieaa cia^elayanou neTaa aey aaae^oeIaoeaITaT ycuea, oae yeooneTe l^oa^ «laiiuuaooa» nTToaaonoaoao iTeIue oonneee yeaeaaeaio «lTIaoa», iTneTeueo yeooneay lTo-oala, T i a? a neiai, yaeyaony caelnoaiaaieal ec oon-neTaT ycuea. Aooeen «oaao» (ela^uee cia^aiea ioe-iaaea?iinoe, aTneTaIT, «oio, eoi el aao- eee oio, o eiai anou" — IT, ii Ia0alo liaie^, aieaa nTToaaonoao^uee oonneel aooeenal «i-ue») oaoyao a Ia0al iaoaaTaa ia oonneee ycue aoeaaIITa auoa? aiea aTeaTou aean-ITaT e a oacoeuoaoa iieo^aao neaao^uo^ oTolo — «oao», oae eae e a oonneTl iaoaaiaa, e a yeooneTl Toeaeiaea, iaoiaeony iTa oaaoaieal e ia io? aaaony a oTolaeu-ITl oaaTaIee aeaniie. (No. caienaii Ta eeoeeeeoae ia-ooIeoeTIaeuITa oaaTaIea aean iuo a oeiiioaioneeo e o^oeneeo neTaao). A oacoeuoaoa iTeo^a^ony aieaa yei-ule^ma, aeaaTcao^Iua oonneee e aiaeeeneee yeae-aaeaiou: 5onn. «1 T Iaooao» eee «1 Tiaoiue" — afae. Monettakh. Aiooiiiiel «1 ai Iuuaooaao» TaTcIa^aao «ela^uee lTIaou/aTaaoue» eee «lTIaoIue» e li? ao auou iaoaaaaai n o^aoTl enoToe^aneTaT eTIoaenoa «1 eeeeimee», a oi e aiana «AaIa?Iue la0ie».
A SonneTl [5] e aiaeeeriei] [6] iaSaaiaao yeoorieiai yiiria «Yeyn Aiiooo» iSTaealu iaSaaa^e EN caTela^o oaio5aeijiTa lanoi. iaeioioua EN oae e Ta iieo^eee aie? iiai iaSaaiaa, yeaeaaeaToTTnou aSoaeo aucuaaao nil TaTea, Te? a lu ioaaeaaaa] aTaeec ia5aaTaTa EN e naie aaSeaiou (T5oTa5aoey ioeaeiaea e ia5aaTaTa ni-oSaiaia):
ISelaS 1) yeoo. EjT x3l^ppe — Sonn. E^T xal^e
— afae. Kyun Chomchuuk.
Ia0 aaSeafo (iaSaa. A.A. ASeaTouaaie): Sonn. NTeTa^-Tue ?al-^oa — afae. Sunny Pearl nicaaT ii aiaeiaee n iaoaaiaT] eTaaeneeo EC, nS. Lonely Cloud — Taeiieia Taeaei. Caanu iSelaTaTT eaeueeSTaai ea eae aaenoae-oaeuTT Taeaieaa iSTaoeoeaiue iSeal, Ta? aee oSaTn-eSeioey e oSaTneeoaSaoey, a Sacoeuoaoa eioTSuo eTTa-aa nicaa^ony Taoaiai^eoaalua e Ta ela^uea nlunea Ta Sonnei] ycuea neiaa.
TienaoaeuTue iaSaaia eniieucoaony anaai a 4-o % To iauaaienea enneaaiaaTTuo iaSaaTaia EN, a iaSa-aia i5e iiliue aTaeiaa iSelaTyaony ee0u TaeT 5ac. UToy oaeie niinia iaSaaiaa EN iilia au nicaaou ai-eaa aeeceea, iTTyoTua, ySeea TaSacu:
I SelaS 2) yeoo. Ej3ayeaueT oaa±aTu (n. 116) — Sonn. E^aayeaueT-oaaaaTea (n. 110) — afae. Keogeldjin the Witch (n. 70) e Kuogeldjin (n. 95).
Ia0 aaoeafo (caanu e aaeaa iaSaa. A. i): Sonn. aie-0aaTeoa Eaaaea? eT (a) — afae. Kegejjin the Witch.
I SelaS 3) yeoo. Oj3Ty 1 T±Te T±TT TuTS (n. 100) — Sonn. O^aTy liaie noaSue, Aoo? eeeua STaTTai (n. 95)
— afae. The Spirit of my house Grandfather Mokhol… (n. 61).
Ia0 aaoeafo: Sonn. UaTa 1 iaie, noaSaTueee aoo STa-Tiai T^aaa — afae. Tene Mogol.
A iSelaSa 2 eniTeuciaaT iaSaaia n iTliuu[3 aTa-eiaa. Beooneia neiai «oaa±aT» (Sonn. oaaaaTea) TcTa^aao «?aTueTa-0alaTea». OoTeoeTTaeuTT oaaaaTea aeecea Sonneie «aaaula», «eieaoTua», «^aSTaaeea», «aie0aa-Teoa» e iS., aTaeeeneie «witch», «sorceress». ISeTelay ai aTelaTea iiei? eoaeuTue TaSac Eaaaea? eT (u), aa-STyoTT, «aie0aaTeoa» eee «^aSTaaeea» aoaao Taeai-eaa olanoTul Sonneel nTToaaonoaeal.
Au0a aTaTSeeinu T iSeTSeoaoTTnoe iaSaaa^e yaSa aeooTTaa EN. A iSelaSao 2 e 3 caoei- e aoeaini^aoa-Tea «j3» neaaiaaei au iaSaaaou Ta Sonneee ycue eae «a», Ta aTaeeeneee nTToaaonoaaT TT — «e», oae ainoeaa-aony TiSaaaeaTTue oTTaoe^aneee (aeeioTTe^aneee) eiliSTlenn. Yoi niSaaaaeeai e aey iaSaaa^e ni^aoa-Tey «aue», eioTSTa Ta anoSa^aaony a Sonnei l ycuea, Taoaiai^eoaali e aai nei? TT iSTecTTneou. ISe iaSa-aiaa aai li? TT calaTeou Ta iSeau^TTa Sonneia aoeai-e caoeTni^aoaTea «a?» ii aTaeiaee n «a?eTT», «A?TT», «Uaa?- laoae" — Ta aTaeeeneee nTToaaonoaaT TT — «j».
I SelaS 4) yeoo. UaaT NaSaoaeaaaT (n. 69) — Sonn. UaaT NaSaoaeaaaT (n. 66) — afae. Khaan Sarakhaidaan (n. 46).
ISela^aTea: yeoo. oaaT — eSTau, nS. ye. oo. oaT — oaT eae oeooe.
Ia0 aaoeafo iaSaaiaa iSaanoaaeyao niaie aTaeia n enoTSe^aneie iaSTe EN «laSey ESTaaaay/Bloody Mary», eTSTeaaie ATaeee: Sonn. ESTaaaay NaSaoaeaaT — afae. Bloody Sarakhaidan.
ISefaS 5) yeoo. Aeoaeuuf Eoi (n. 41) — Sonn. Aeoa-euf Eoi (n. 39) — afae. Aitalyyn-Kuo (n. 46) e Aitalyy-Kuo (n. 83).
Ia0 aaoeafo iSaanoaaeyao nfa0af fue iaSaaia, en-iieuciaaffue n o^aoif Sonneie eoeuooSf ie oSaaeoee e ii afaeiaee n EN «Aaneeena ISaeSanfay»,oi iicai-eyao iaSaaaou ni uneiaia cf a^af ea eifiifaf oa ef af e: Sonn. Aeoaeefa ISaeSanfay — afae. Aitalin (a) the Beauty. ESi f a oiai, caanu iSienoiaeo cafafa faaeaaicao^f ie aey Sonneiaieoaoaey oaaiaf fie «uu» fa «e», a oae? a Soneoeeaoey ieif^afey EN.
IaSaaia efafe aeaafiai iaSnifa? a oae? a fo? aaao-ny a ooi-Hafee. A iSeaefaea if efafoaony «Yeyn Aii-ooS" — fa Sonneee ycue EN fa iaSaaaaafi, nioSafyaony yeooneay iSoiaSaoey, aiaaaeaf aaoen — «Ciaaony if Yeyn-AiiooSif» (n. 35). Aey iieo^aoaey iaSaaaaaffiai oaenoa nafi EN «Yeyn», iSienoiayuaa io aeaaiea a ii-aaeeoaeu fif faeeifafee «yeyn auf» (faeuefe fafi-aaffi, i^afu aunoSi, noSaf eoaeu f i), fa fanao nfun-eiaie faaSocee, aai iSaafaoe^aneia cfa^afea faecaa?-fi aoaao ooSa^afi a iaSaaiaa e iaSaaafi n iifiuu^ oSaf neSei oee/oSafneeoaSaoee.
ISefaS 6) yeoo. Yeyn AiiooS — Sonn. Yeyn-AiiooS — afae. Eles Bootur.
Ia0 aaoeafo: Sonn. AiaaouSu Yean — afae. the Hero Eles eee Eles, the Hero.
A yoi f aaSeafoa iaSaaiaa yeooneia «aiiooS» cafa-fafi fa oSaaeoeiffia Sonneia niioaaonoaea, oioy oi? a efiycu^fiai o^Seneiai iSienoi? aafey, «aiaaouSu».
A enneaaoaf uo iaSaaiaao Sya EN iaSaaaf fa Sonneee ycue n nioSafafeaf iSeaefaeufie iSoiaSaoee, eee fa iaSaaaaaf aiiaua, iniaaffi yoi niSaaaaeeai aey afaeeeneiai iaSaaiaa.
I SefaS 7) yeoo. AiSaoea aaae oieif — Sonn. AiSaoea aae-oieif (n. 35) — afae. courageous hero (n. 26).
Ia0 aaoeafo: Sonn. aiaaoue oaf AiSaoy — afae. rich Dorgu-Khan.
A afaeeeneif iaSaaiaa aey aeaaicao^finoe eniieu-ciaafa eSaoeay oiSfa EN ii afaeiaee n EN «Kubla-Khan» [7, c. 282], iaSaciaaf fuf io neiaini^aoafey «oaf Ooaeeae», eeeSonneef EN «Aaoo-oaf», iaSaciaaf fuf io «oaf Aaoue». Neiai fifaieuneiai iSienoi? aafey «oieif» cafafyaony fa iSeau^fia aey Sonneiai e afaeeeneiaieoaoaey o^Seneia caefnoaiaafea «oaf/khan». Aoeaini^aoafea «ea» iaSaaaaony Sonneef niioaaonoae-af «y», aaau, eae cafa^aao O.A. Eacaeiaa, «ai f fiaeo neo^ayo … neSoioeacf ia ainnicaafea oifaoe^aneeo ini-aaff inoae fi? ao auou oiSiuafi» [8, c. 64]. Iiaiafua oiSiuafey fiaoo auou eniieuciaafu iSe iaSaaa^a oa-eeo nei? fuo yeooneeo EN, eae efy? afneie aiaefe ieiaiSiaey Eyeyoneo, oSaf eoaeu f eou Si? afeo e aa-oae.
I SefaS 8) yeoo. Eyeyoneooyyo eeef euSuuoa (n. 59)
— Sonn. aaa iaeoaeu feeinoeaie Aiaefe Eyeeyoneo (n. 57) — afae. fao iaSaaiaa.
Ia0 aaoeafo: Sonn. Aiaefy Eyoneo — afae. Ekhsit, Mother-Goddess.
ISaeoe^anee ai anao EN iSe iaSaaiaa n yeooneiai ycuea fa Sonneee iSienoiaeo ecfafafea iiSyaea nea-aiaafey neia — yoo ne f oaene^aneo^ cafafo oiSi0i
aeaii a ioe1aoao 2, 5, 6, 7, 8. Taiaei a yeoonei1 e aiaeeeriei] ycueao noooeoooa aooeaooeaiuo neiaini-¦^aoaiee niaiaaaao, e iao iaiaoiae1inoe ioiecaiaeou iiaiaio^ ca1aio.
Aua iaiie ioiaea1ie yeooneie iaoaaiaiaaa^aneie i i i1 anoeee yaeyaony oi,oi ca^anoo^ a yeoonei-oon-neil iaoaaiaa yieoaou, niioiai? aa^uea EN, iaoaaa-[Dony ooaineoeioeae e/eee ooaineeoaoaoeae- a eoiaa iieo-^aaony «aann1 uneaiiue iaaio caoeia». [9, c. 247] ia noaee enee^aiea1 e iaoaaiau yiina «Yeyn Aii-ooo», caanu oae? a aey iaoaaa^e yieoaoia ioe1aiyaony ooaineoeioey a ni^aoaiee n ooaineeoaoaoeae, iaioe-1 ao, yieoaoia, iioaaaey^ueo aa1iia ie? iaai 1 e5a A? eaenoay,oi cia^eoaeuii iaaaiyao auoaceoaeuiinou e iaiau^iinou yoiai em1iaiie^aneiai iaoaca. Uaeie iaoaaia eaiioeooao nei? ea0o^ny ooaaeoe^ iaoaaa^e onoie^eauo yieoaoia a oonnei-aiaeeenei1 iaoaaiaa, iaioelao: Eaai Aoiciue — Ivan/John the Terrible.
I3ela3 9) yeoo. Y3n Uaoaao, ?h3o Uaaao, Yn Epepe, Up i iyoe Uieiooe, Ue1 eo Aueaenoye iaooao (n. 68). Ain-eiaii: iaoaoaca^uee ?eeo (e1aaony a aeao niinia ca-aeaaiey neioa, a ioi0ei1 ooaaeoei i i i ioeiyoue o yeooia), o.a. 1ai iaai i i oaeaa^uee- eoiai? aai ue- e1a-[Duee ooe oaie, o.a. iaoeiae1ue- oacoo0a^uee e ia-oaaioa^eaa^uee ana ia naia1 iooe, iiaiaii n1ao^o- ?aeaciue, o.a. ia cia^uee ?aeinoe, ?anoieee e ia-niiniue, iaauiine1ue A? eaenoae [10]- 5onn. I i iacaa-ie^an Uaoaao, Anao Uaaao,n E^e^e, U^iaiyoe Uieiooe, Ue1eo Aueaenoye,aoi ie eoiau^ ieoa^uee-ny, e1a^uee ooe oaie,aoiu1 aeooa1 ioeeouaa^uee-ny (n. 65) — afae. I am notorious three-shadower, Reverse Whirlwind Timir Djigistei the Great (n. 46).
Ia0 aaoeafo: 5onn. ?anoieee, eoiai? aaiue A? eaenoae, 1 aiiaaiii oaeaa^uee, oacoo0eoaeuiue n1ao^, iaoeiae1ue e aacaanouee aa1ii cea.
E1y aiaaouoy ie? iaai 1eoa n yieoaoa1e iaoaaaaa-ii ia oonneee ycue iineaaiaaoaeuii aaa? au: ooaineoei-oeae e eaeueeoiaaiea1. I i ia0a1o 1iaie^, iaoaaia-^ee ioeaaaioe e oaei1o iaooaaeoeiiii1o «aaieii1o» niiniao iaoaaiaa, iuoaynu auiieieou aaa caaa^e: ni-ooaieou iaoeiiaeuiia naiaiaoacea e iaoaaaou n1unei-aia cia^aiea e1aie. Uaee1 iaoaci1, ioe^eiu eniieu-ciaaiey aaiiiai iaoaaiaa yniu, ii n oi^ee coaiey noe-eenoeee e eeiaaenoeee iaoaaiaa oaaee^aiea iaua1a oaenoa ia? aeaoaeuii. Ii1e1i iaoaaia^aneeo, a oonnei1 e aiaeeenei1 iaoaaiaao aiiouai oya na1 aioe^aneeo i0eaie, iaioe1ao, «^aoiu1 aeooa1 ioeeouaa^uee-ny» e «Reverse Whirlwind». Iaa ioe1aoa aa1iinooeoo-[do iaioaaeeuii iiiyoo^ na1aioeeo yeooneiai auoa-?aiey «Upi iyoe Uieiooe» — yoi ia iaoaaaoiooue aaaoo iiaa1e, a iaoaaioa^eaa^uee (ana ia naia1 iooe) n1ao^. Uaeea i0eaee naycaiu n ooiaia1 ycueiaie ei1iaoai-oee.
Niaeanii i. 5.4.1. iel 001−04 «Caee^aiea e eniie-iaiea aiaiaioia ia auiieiaiea ienu1aiiuo iaoaai-aia», ioe iaoaaiaa eiinooaiiuo nianoaaiiuo e1ai e iacaaiee ii a5aaeoee eniieucoaony niinia ioaeoe^an-eie ooaineoeioee n o^aoi1 eo enoioe^anee nei? ea0a-ainy ooaaeoeiiiiai iaienaiey [11]. ia iniiaaiee yoiai eeiaaenou ioaaeaaa^o niae^aaou ioeioei enoioe-
^агїеїе обаёёоёё їабааїМа elai nTanoaaiiuo (nl. xeT-aenoai ё aiaeёeгieёe уёаёааёат Genghis Khan (аабё-aTo: Jenghiz) [8, c. 72]. TaTaeT a oao гieб^ayo, eTaaa EN Ta ё! аа0 o5aaёoёїiiї гieїffiёa0aaїгiy ёТТудй^ТТаТ уё-aёaaeaioa, iaїaoїaё]ї б^ёouaaou гieaaб^йёa |'-5ёТ0ё-їй ia5aaїaa, auaaeaiiua гiїa5a]ai Tul ёгiгieaaїaaoaea] [12, c. 21, 25]:
— |'-5ёТ0ё1'- iaoёїiaeuiї-y5uёїaїe i5ёiaaeaffiiїгioё-
— |'-5ёТ0ё1'- aeaaї5aб^ёy.
E5ї]a oїaї, aaffiu їїі Tёou, ^oї a ia5aaїaa EN a oбaїffiaгioaaii uo i5їё5aaaaiёyo Ta i'-aoan ]aгioa гioїёo Ta ^бёaё^aгiёay oї^Tїгiou, a бaїaгioaї aїгii5ёyoёy ё ґбї-ё5TI0aTёy [12, c. 31]. T^aaёaTї, ^oї i5ё ia5aaїaa EN iaїaoїaё]ї б^ёouaaou уoё i5ёToёiu |'-5ё iїгieaaїaaoaeu-Тїі aIгii5їё5aaaaTёё 6ITaoё^aгiёIaI, oїia]aoё^aгiёї-аї ёeё a5a6ё-^aгiёїaї їaeёёa EN Ta y5uёa ia5aaїaa гї oal, ^oїau ITё гiIo5aTyeё гiaїa TaoёITaeuTIa гiaїaїa-5a5ёa ё IaTIa5a]aTTI гiїїoaaoгioaїaaeё Tї5^a ё o5aaё-oёё y5uёa ia5aaїaa.
AuyaeaT Tua i5їaea]u a ёaёїe-oї гioaiaTё гiay5aTu гї Taaїгioaoї^T u l ббїaia] y5uёїaїe ё ia5aaїa^aгiёїe ёмiaoaioёё, augaaTTul їoгiбoгioaёal oaї5aoё^aгiёїaї IaIгiTIaaTёy ia5aaїaa гї yёбoгiёїaї y5uёa ё iIaIaTIe ia5aaїa^aгiёїe o5aaёoёё a Dїгiгiёё a oaeїl, a oaёffia гї їoгiбoгioaёal IaoёITaeuTIe гiёгioalu o5aTгieёoa5aoёё ё iбaёoё^aгiёїe o5aTгiё5ёioёё EN i5ё ia5aaїaa гї y5uёїa Ta5їaїa DO Ta 5бгiгiёёe y5uё. Aaau, ёaё гii5aaaaeёaї gal a^aao A.E. A5l їeїaё^: «…aaёiay гiёгioal a o5aTгieё-oa5aoёё Taїaoїaёla бffia Ta oїeuёї a laжaбiaбїaшo, Tї ё aї aiбoбёaїгiбaaбгioaai Tuo aaeao» [1, c. 131]. Iбaё-oё^aгiёїa iбёlaTaTёa бagбeuoaoїa ia0aaї ёгiгieaaIaaTёy lїffiao aTaгioё їйбoёlue aёeaa a бaaбeёбIaaTёa iaбa-aїa^aгiёїaї «aaгii їбyaёa».
Ё e o a o a o o o а
1. Абіїеїае^ A.E. ElaTa rnarioaaMua: oaTбёy ё iбaёoёёa laffiйyguёTaTe Габайй^ё. 1 ., 2005. 416 гї.
2. Таїоїаа І .А. ^угї ATTooб: TeTToT. AuTёooгiёae, 2002. 228 гї.
3. Noi'-a6aineay А.А. Noбoёooбa elaTe rnarioaaTTїаї. (0ї-TTeTaёy ё lїбoїeїaёy). 1., 1969. 207 гї.
4. Christa Durscheid. Germanistik. Koln, 1994.
5. Таїоїаа І .А. ^угї AHoo6: TeTToT. ?ёoo. aaбTё^. уiTгi TeTToT / I аб. Ta ббгї. удйё AeaёгiaaaTe 1. ?ёooгiё, 2002. 196 гї.
6. Ogotoev P. Eles Bootur: Yakut heroic epos-olonkho // Translated by A. Scryabina. Yakutsk, 2002. 128 p.
7. ATaeёeгiёay иудёу a бoгiгiёёo iaбaaїaao // Йїгю. Aeaё-гiaaa 1.I. ё йб. — 1.: Ібїабагїгї, 1981. 686 гї.
8. Еадаеїаа O.A. І бaёoё^aгiёёa TгiTTaй iaбaaTaa. English & lt- = & gt- Russian. N Ia.: Йї^д, 2001. 319 гї.
9. Aa6oae Ё.1. ATaeёeгiёёa (c)laTa a бoгiгiёёo i^aa^ aao // E TTгioб. eёo-бa. 1998. 1 4. N. 247−250.
10. I aёaбгiёёe Ё.У. NeTaaбu yёooгiёїaї ygйёa. Oo. I-III. Ia., Ta., Ё., 1907−1930.
11. Qaёe^^aTёa ё ёгiiTeTaTёa aTaTaTбTa Ta aйiTeTaTёa iёгiulaiiuo iaбaaTaTa. http: //www. soyuzperevod4ikov. ru
12. Абі їеїае^ A.E. ElaTa гiTaгioaaTTйa Ta гiouёa ygйёTa ё ёoeuooб. 1 ., 2001. 200 гї.

ПоказатьСвернуть
Заполнить форму текущей работой