Аляксандр Іванавіч Гучков

Тип работы:
Реферат
Предмет:
История


Узнать стоимость

Детальная информация о работе

Выдержка из работы

Рэферат на тэму:

Аляксандр Іванавіч Гучков

УСТУП

Калі паспрабаваць ў некалькіх словах охаракте аўтарызаваны якасці такой яркай асобы, як Алек Сандр Іванавіч Гучков, то перш за ўсё варта назваць мужнасць, непахіснасць волі, паслядоўнік насць, шчырасць і шчырасць, глыбокую прыстойны насць, шчыры патрыятызм. Гэтыя ўласцівасці Аляксандра Іванавіча выклікалі захапленне ў адных і раздражненне ў іншых, само га яму дапамагаючы дамагацца ў жыцці пастаўленых мэтаў і ускладняючы яго адносіны з навакольнымі.

ДЗЯЦІНСТВА І ЮНАЦТВА

А.І. Гучков нарадзіўся ў багатай маскоўскай купецкай сям'і 14 кастрычніка 1862 г. Скончыўшы гімнастычнай назию, ён з 1881 г. працягваў адукацыю на выкарыс-торико-філалагічным факультэце Маскоўскага універсітэта. Пасля заканчэння універсітэта ў 1885 г. ён намерыўся было абараняць магистер ку ступень па гісторыі, але быў прызваны на дей ствительную ваенную службу ў 1-й лейб-гвардыі Екацерынаслаўскай полк радавым. Але ўжо ў ок тябре, вытрымаўшы экзамен, А.І. Гучков быў вытвор вялі ў малодшыя унтэр-афіцэры і звольнены ў запас. Затым ён праслухаў курсы лекцый па філас біяграфію і гісторыі ў Берлінскім і Гейдэльбергскім ўні версітэта, а ў канцы 80-х гадоў ужо з’яўляўся членам гуртка прафесара Маскоўскага універсітэта П.Г. Вінаградава. У гэты гурток ўваходзілі таксама П. М. Милюков, А. А. Кизеветтер, А.А. Мануйлаў, якія сталі пасля, як і А.І. Гучков, вядомы нейшими палітычнымі дзеячамі. Але навуковая кар’ера А.І. Гучкова, чалавека па рывистого і захапляецца, не адбылася. Вярнуўшы шись з-за мяжы, ён стаў займацца грамадска най дзейнасцю ў Маскве. Пачаўшы ў 1886 г. з пасады ганаровага сусветнага суддзі, у 1893-м ён ужо працуе ў гарадскім упраўленні, дзе і Выбарчага ецца на два тэрміны запар членам гарадской управы. Чатыры месяцы А.І. Гучков выконвае абавязкі таварыша маскоўскага гарадскога галавы, а ў 1897 г. ён становіцца адным з «бацькоў горада» Масквы, бу дучи абраным галосным гарадской думы. Пачаўшы службовую кар’еру з чыну калежскага сакратара (10-ы клас), ён у 1912 г. атрымаў чын дей ствительного стацкага саветніка (4-ы клас), пры здабыўшы пры гэтым статус нашчадкавага двараніна. «За працы і стараннасць» Аляксандр Іванавіч у розны час быў узнагароджаны ордэнамі: Ганны 3-й ступені і Станіслава 2-й ступені. Але паўсядзённая праца на грамадскім па прище не магла задаволіць парывісты нораў А.І. Гучкова, якому патрабаваліся новыя і ост рые ўражанні. Яшчэ зусім маладым чалавекам ён здзейсніў рызыкоўнае вандраванне ў Тыбет, за гадочный для Расіі край, быў на прыёме ў далай-ламы. У 1895 г. ён здзяйсняе небяспечную паездку ў Турцыю, наведвае шэраг правінцый, ахопленых ан-тиармянскими хваляваннямі. Амаль паўтара года ён знаходзіўся на службе ў корпусе ахоўнай варты Усходняй жалезнай да рогі ў Маньчжурыі. Калі рускае грамадства ўважліва сачыла за падзеямі ў англа-бурскай вайне, Аляксандр Вярба нович у 1900 г. адпраўляецца з братам Фёдарам ў Паўднёвую Афрыку. Тут, у складзе аднаго з атрадаў рускіх добраахвотнікаў, ён прымае ўдзел у баі вых дзеяннях на баку бураў. У гэтай кампаніі ён быў паранены (кульгавасць засталася на ўсё жыццё), па загінуў у палон да ангельцам. У баявой абстаноўцы Алек Сандр Іванавіч праявіў сябе адважным чалавекам, хоць часам адвагу яго межавала з безрассудст вом. Гэты бок яго характару падкрэслівалі нават тыя, хто да ліку яго сяброў не належаў. «Гучков лю Бітэль моцных адчуванняў і чалавек адважны», — ад меча ў сваіх мемуарах С.Ю. Вітэ. У 1903 году А.І. Гучков, нягледзячы на чакаюць якая мае восенню вяселле, едзе ў Македонію, дзе вспых нуло паўстанне супраць турак. Вяселле Аляксандра Іванавіча з Марыяй Іль иничной Зілотам (1871−1938) адбылася ў верасні 1903 У 1904 г. у іх нарадзілася дачка Вера (у наму жестве Трэйл, у лёсе якой апынулася романти кі і прыгод не менш, чым у яе бацькі: член ства у Французскай кампартыі, у 1937 г. наведванне Масквы, уцёкі ад арышту, нямецкі канцлагер і ўцёкі адтуль, пражыванне ў Партугаліі, Англіі, у 60-я гады новае наведванне Масквы); ў 1905 г. ро дился сын Леў, які памёр у 1916-м. У пачатку руска-японскай вайны Гучков ў ка часць прадстаўніка Маскоўскай гарадской думы і ўпаўнаважанага Чырвонага Крыжа выязджае на фронт. Пасля цэлага года напружанай працы па арганізацыі дапамогі параненым, бачачы бясталентнасць да мандования, абыякавасць да патрэб арміі, абураны ны баязлівым ўцёкамі з шпіталяў абслугоўваючы ющего персаналу, ад якога падаў параненых, Аляксандр Іванавіч прымае надзвычай мужнае рашэнне, які вырабіў глыбокае ўражанне на са временников. Ён застаецца ў Мукденам з мэтай са дзеянні перадачы неэвакуированных з горада шпіталяў японскай арміі ў адпаведнасці з між дународными нормамі. Гэты крок Маскоўская га гарадскога дума расцаніла як подзвіг. З’яўленне Гучкова ў зале пасяджэнняў думы 17 мая было сустрэнецца чено бурнымі авацыямі. Аляксандр Іванавіч вер нулся у той час, калі краіна падыходзіла да выш шый кропцы рэвалюцыйнага руху, і ён адразу акунуўся ў новую для яго сферу палітычнай дзейнасці. Дума пасылае яго, як свайго справе Гата, на з’езд гарадскіх і земскіх дзеячаў, пра які хадзіў ў Маскве. Гэты з’езд ясна паказаў раз-межевание ліберальнага лагеры, як следства няўзгодненасці ў тэрмінах і метадах дасягнення ня канчатковай мэты канстытуцыйнага ладу. Край чэнне формы гідзіцца Гучкову, і ён займае месца на правым флангу ліберальнага руху. А на з’ездзе па пытанні аб аўтаноміі Польшчы уступае ў сур’ёзную палеміку з П. М. Милюковым. У рэ вынiкi, калі з’езд прымае рашэнне аб пасылцы дэпутацыі да гаспадара, яго ў склад не ўключаюць. Але неўзабаве ён атрымлівае персанальнае запрашэнне на аўдыенцыю да Мікалая II, якая адбылася ў чэрвені 1905 А.І. Гучков прама паказваў Мікалаю II на не дастатку ў войску і на непазбежнасць паражэння, калі нічога не будзе прадпрынята. Але і не сказа гал неадкладна заключыць мір. На думку А.І. Гуч кова, Мікалай II павінен неадкладна «змяніць усю сітуацыю ў краіне і гэтым ўздзейнічаць на войска». Для гэтага Аляксандр Іванавіч раіў выпрацаваць які-небудзь просты выбарчы закон і склікаць Земскі сабор, на якім цар мог бы заявіць аб тым, што пасля заканчэння вайны ў дзяржаўным ладзе будуць праведзены здрадзе-ня. Гэта, на думку Аляксандра Іванавіча, па магло б давесці вайну да перамогі і воспрепят ствовать распаўзанне рэвалюцыйных настрояў па краіне. Практычна, як і ўсе прадстаўнікі Расіі скага лібералізму, А.І. Гучков быў канстытуцыі налистом. Але, у адрозненне ад многіх, для яго палі ных поглядаў характэрна было сталасць. Гучков ня карэктаваў свае погляды ў зависимос ці ад якая складвалася палітычнай кан’юнктуры. Аляксандр Іванавіч быў прыхільнікам канстыту туционной манархіі, лічачы, што гэта менавіта тая фор ма дзяржаўнага ладу, «якая забеспячэння чыць поўнае і карэннае абнаўленне нашага жыцця». Ён з’яўляўся адным з нямногіх палітычных деяте лей, якія лічылі неабходным для выратавання краіны выкарыстоўваць кампраміс з існуючай уладай, дамагаючыся яе саступак, заваёўваючы новыя пазіцыі з мэтай дасягнення сапраўднай канстытуцыі онной манархіі. Пасля апублікавання палажэнні аб Булыгинской думе А.І. Гучков палічыў, што мэта рэвалюцыйна нага руху ўжо дасягнута, і паспрабаваў пераканаць у гэтым земскіх дзеячаў. Кастрычніцкі ж маніфест 1905 вызначыў яго палітычныя дзеянні на дол гое час, паколькі Гучков ацэньваў гэты дакумент наступным чынам: «Мы, канстытуцыяналісты, не бачым ва ўсталяванні ў нас канстытуцыйнай мо нархии якога-небудзь прымяншэння царскай улады; на абарот, у абноўленых дзяржаўных формах мы бачым далучэнне гэтай улады да новага бляску, раскрыццё для яе слаўнага будучыні «. У канцы кастрычнік 1905 г. ён становіцца адным з аўтараў праекта праграмы партыі акцябрыстаў, апублікаванага як «Заклік Саюза 17 Кастрычнік», а на ўстаноўчым з’ездзе партыі ў лютым наступнага года ўваходзіць у Цэнтральны камітэт.

ПАЧАТАК ПЛИТИЧЕСКОЙ ДЗЕЙНАСЦІ

У канцы лістапада — пачатку сьнежня 1905 А.І. Гучков запрашаецца ў Пецярбург у якасці эксперта для абмеркавання праекта выбарчага закона аб выбарах у Дзяржаўную думу. Гэта пры-глашение сведчыла аб дастаткова высокім аўтарытэце Аляксандра Іванавіча, паколькі такіх экспертаў з ліку незалежных грамадскіх дэ ятелей было запрошана усяго чатыры. Праз некалькі месяцаў С.Ю. Вітэ зноў пры глашает А.І. Гучкова ў Пецярбург і прапануе выццё ці ў склад Савета Міністраў у якасці міністра гандлю і прамысловасці. У першы момант А.І. Гучков і іншыя запрошаныя (В.А. Стаховіч, кн. Е.Н. Трубяцкі і Д.Н. Шыпаў) далі згоду, паставіўшы ўмова, што «адначасова з заклікам нас да ўлады павінна быць калі не апублікаваная, то выказваннем бота для нас саміх агульная праграма мер, якія гэта ўрад павінна было б правесці «. С.Ю. Вітэ не пярэчыў супраць гэтага ўмовы, і ў агульных рысах такая праграма была складзена. Але дадзеная камбінацыя не адбылася з-за несогла сий па персанальнаму складу. А.І. Гучков з Кале гами катэгарычна пярэчыў супраць прызначэння на пасаду міністра ўнутраных спраў П. М. Дурново. Але неўзабаве аўтарытэт А.І. Гучкова ў лібералы най асяроддзі, у тым ліку і сярод яго прыхільнікаў па партыі, пахіснуўся. Пасля ўвядзення ў Расіі воен але-палявых судоў ён 'даў інтэрв'ю газеце «Новы час», у якім «зусім вызначана выска зался ухвальна і наогул выказаўся аб неабходна насць суровымі мерамі падавіць рэвалюцыйны рух, якое перашкаджае правядзенню ў нас назрев Шыхліберальных рэформаў. Адабрэнне гэтай меры ён тлумачыў тым, што «ва ўмовах грамадзянскі вайны чакаць павольна працуе судовага аппара тая гэта значыць аслабляць ўлада і аслабіць то впечат ленне, якое рэпрэсіі павінны выклікаць. У якасці стве правільнага рашэння паміж гэтымі двума крайнасцямі я бачыў ваенна-палявы суд, які даваў вядомую гарантыю, таму што ўсё ж такі быў суд». Але гэта ж заяву А.І. Гучкова паслужыла і прычынай яго знаёмства з П.А. Сталыпіным, переросшего затым у даволі блізкія адносіны, восновая на агульнасці поглядаў. Менавіта пры паддержке П.А. Сталыпіна Гучков ў траўні 1907 быў абраны ў Дзяржаўны савет як прадстаўнік гандлёва-прамысловых колаў. Улетку 1907 П.А. Сталыпін прапанаваў яму стаць членам Савета Міністраў, зноў-такі у якасці стве міністра гандлю і прамысловасці. Як і ў выпадку з прапановай С.Ю. Вітэ, Аляксандр Вярбанович ставіць умовай свайго ўваходжання ў правілы тва некаторыя персанальныя змены ў яго складзе і аб’яву праграмы дзейнасці. Але прэм’ер-міністр пад ціскам, аказаным з Царскага Сяла, не змог прыняць умовы А.І. Гуч кова, і той адмовіўся займаць міністэрскую пасаду. Прычым не апошнюю ролю ў гэтым адмове адыграла наведванне А.І. Гучковым Мікалая II. Пазней Алек Сандр Іванавіч успамінаў: «У Мікалая Львова і ў мяне было страшна цяжкае пачуццё, таму што мы бачылі, што гасудар не аддае сабе справаздачы, у якім становішчы краіна. Таму ён не вырашаецца прыняць якой-небудзь рашучай меры ў сэнсе новага палітычнага курсу». І таму ён прыняў рачэнне накіраваць свае дзеянні на збіранне сіл розуме ренно-ліберальнага толку, на арганізацыю гра га думкі. Паведамляючы П. А. Сталыпіна аб сваім рашэнні, Аляксандр Іванавіч вымавіў фразу, якая шмат у чым вызначыла яго пазіцыю на доўгі час: «Вы спасылаецеся на гаспадара. Калі ратаваць Расею, і дзі насціл, і самога гаспадара, гэта трэба сілай рабіць, насуперак яго жаданням, капрызам і сімпатыях». І фраза гэтая зусім не была простай эскапады. Менавіта так ён і паступаў у крытычныя моманты Расія-скай гісторыі. У 1907 г. Аляксандр Іванавіч Гучков нарэшце становіцца дэпутатам III Дзяржаўнай думы ад I курыі Масквы. Ён балатаваўся і ў першыя 2 Думы, але абраны не быў. Тут адбілася і неприятие грамадскасцю ідэй октябризма, і тое, што А.І. Гучков выступіў у абарону ваенна-палявых судаў. Гэтага яму ліберальныя кругі доўга не маглі дараваць. І толькі пасля змены выбарчай сістэмы ён змог прайсці на выбарах. Але для гэтага А.І. Гучкову прыйшлося ў кастрычніку 1907 адмовіцца ад сяброўства ў Дзяржаўным савеце. Яго брат Мікалай, які быў у той момант МАЦ ковским гарадскім галавой, пасля прыёму ў Ніка брэху II перадаў потым наступную фразу імператыўра: «Я даведаўся, што брат ваш абраны, як мы шчаслівыя». Але «шчасце» царскай прозвішчы працягвалася нядоўга, і ўжо праз тры гады А.І. Гучков стаў ці ледзь не ворагам нумар адзін дынастыі. Фракцыя акцябрыстаў у III Дзяржаўнай думе аказалася самай шматлікай — 170 чалавек. Але гэта было толькі каля траціны ўсіх дэпутатаў, і для парламенцкай большасці фракцыі неабходна было пайсці на блок з правымі. Да гэтага часу А.І. Гучков стаў перакананым прыхільнікам сталы пінскай праграмы абнаўлення Расеі празрэ фарміраванне зверху не толькі грамадска-палітыч ных інстытутаў, але таксама і гаспадарчых структур. Каб Дума магла падтрымліваць П.А. Сталыпіна, апошні прапанаваў А.І. Гучкову для падлозечання думскага большасці пайсці на раскол пра выццё часткі Думы, падабраўшы «больш прыдатны для гэтай працы элемент». Такія элементы А.І. Гучков аб вонкі сярод групы нацыяналістаў, і блок акцябрыстаў і нацыяналістаў стаў дакладнай падтрымай кай ўсіх пачынанняў прэм’ера. Першапачаткова А.І. Гучков ў Думе стаў перад Старшыня камісіі дзяржаўнай абароны. Пра самастойна азнаёміўшыся з праблемамі арганізацыі цыі абароны, ён прыйшоў да высновы: для таго каб падняць абараназдольнасць на належны ўзровень, каб намячаюцца ваенныя рэформы далі пакладзі ных вынік, неабходна вырабіць перш за ўсё рэарганізацыю вярхоў ваеннага ведамства. Галоўным жа ў гэтай рэарганізацыі А.І. Гучков лічыў абавязковае ўхіленне ад кіраўніцтва армией вялікіх князёў. Прычым ён аддаваў сабе справаздачу ў тым, што некаторыя з іх былі нядрэннымі спэцы алистами ў розных галінах ваеннай справы, але іх асяроддзе, іх уласны статус перашкаджалі пра вядзення рэформаў у арміі. Пераканаўшыся ў тым, што іншымі спосабамі цуда ліць гэта перашкода нельга, акрамя як публічным выступам у Дзяржаўнай думе, А.І. Гучков вырашыў выкарыстаць для гэтага момант абмеркавання каштарысу ваеннага міністэрства. Пра тое, што збірае ся казаць аб уплыве вялікіх князёў, ён нікому не паведамляў. У сваёй прамове ён зрабіў шэраг абгрунтаваны ных прапаноў адносна ваеннага ведамства, падтрымаў ўсе фінансавыя запыты міністэрства, а скончыў яе зваротам да вялікіх князям, што б яны «прынеслі сябе ў ахвяру надзённай запатрабаванні насці адраджэння нашай ваеннай моцы», назваўшы іх пайменна і прапанаваўшы добраахвотна сысці. Эфект на грамадства гэтая гаворка вырабіла Потра сающий. Некаторыя дэпутаты, згаджаючыся з А.І. Гучковым, асцерагаліся, што цар распусціць Думу. Мікалай II быў незадаволены не самім зместам, а тым, што гэта было вынесена на публіку. Але тым не менш мэта была дасягнутая. Праз некалькі месячы немцаў спецыяльна для вялікіх князёў у арміі ўвялі пасады генерал-інспектараў, падаўшы ім правы толькі кантролю, але не распараджэнні. Такі смелы крок А.І. Гучкова, яго вмешатва ў справы арміі, якая лічылася «прывілей гированной тэрыторыяй» Мікалая II, прывялі да таго, што ў яго ўстанавіліся добрыя сувязі з прадстаўнікі-вителями ваенных колаў. Гэтыя сувязі значна ўмацаваліся ў гады першай сусветнай вайны і сталі важкім запамогай А.І. Гучкову ў перыяд яго дэятельности на пасадзе ваеннага міністра. Але найбольшую незадаволенасць «венценосных супругов» выклікаў факт выступу Гучкова супраць Роспуціна. Спачатку Аляксандр Іванавіч ад імя фрак цыі зрабіў запыт з нагоды закрыцця маскоўскім губернатарам газеты «Голас Масквы», заснаванай Гучковым і змесціце рэзалюцыю гуртка святло пейскіх багасловаў. У рэзалюцыі імя Распуціна ня УПА міна, але было ясна, супраць каго яна напрамку на. Гэта імя не было згадана і ў запыце. Але ў студзеня 1912 г. пры абмеркаванні каштарысу Сінода А.І. Гучков у сваёй прамове прама назваў імя Распуціна і, ацэньваючы яго ўплыў, сказаў: «Ніка кая рэвалюцыйная і антыцаркоўных прапаганда на працягу шэрагу гадоў не магла б зрабіць таго, што дастигается падзеямі апошніх дзён». 8 сакавіка 1910 А.І. Гучков абіраецца старшыню дателем Дзяржаўнай думы. Неўзабаве ў яго са стаяла дуэль (дзякуй дуэлянты за ім хадзіла з мо лодости), і ён, каб не ствараць прэцэдэнту, пасля заканчэння сесіі Думы падае ў адстаўку і забяру ляет аб гэтым пракурора. Пасля непрацяглага зняволення ў Петрапаўлаўскай крэпасці А.І. Гучкаў вяртаецца да працы ў Думе і зноў абіраеся яе старшынёй. Другі раз А.І. Гучков сышоў у адстаўку з гэтага паста ў сакавіка 1911 г. На гэты раз прычынай амбасадару жыло прынцыповае разыходжанне з П. А. Сталыпиным. Апошні, каб правесці правалены Дзяржаўным саветам закон аб земствах у захадных губернях, дамогся ад Мікалая II указа аб пера рыве ў працы Думы на тры дні і атрымаў у выніку Тате гэтага магчымасць дзейнічаць на падставе артыкула 87 Асноўных дзяржаўных законаў. А.І. Гучков лічыў гэты закон ліберальным, але ў тым, як ён быў праведзены, цалкам справядліва угледзеў прэцэдэнт у барацьбе выканаўчай Улас ці з заканадаўчым установай. У знак пратэсціруйце тая ён і падаў у адстаўку. У IV Дзяржаўную думу А.І. Гучков з Бранне быў, паколькі па ўказцы ўрада ў ходзе выбараў у адносінах да яго быў дапушчаны шэраг махінацый. Вестка аб правале Гучкова вельмі парадавала Мікалая II. Наступныя некалькі гадоў Аляксандр Іванавіч працягвае свае прадпрымальніцкія заняткі. Ён уваходзіць у раду Пецярбургскага ўліковага і пазыковага банка, становіцца членам савета страхавога грамадства і іншых. У той жа час ён не пакідае і заняткі тий «палітыкай». Ён адзін з нямногіх лібералаў, хто яшчэ ў 1913 г. ўлавіў першыя прыкметы бяды рэвалюцыі і маючага адбыцца ў сувязі з ёй краху царскай Дзінас тыі. Наогул стаўленне да Мікалая II і яго сям'і ў Гучкова зведала пэўныя змены, але мо нархических перакананняў не пахіснула. У лістападзе 1913 г. на чарговай нарадзе октябристов А.І. Гучков вымавіў прамову, якую М. В. Родзянко ахарактарызаваў як антидинастиную. У ёй А.І. Гучков фактычна прызнаў незаможнасць спроб рэфармавання царскайга рэжыму. Падводзячы вынік, ён сказаў тое, што ўжо аднойчы казаў П.А. Сталыпіна: «Гістарычная драма, якую мы перажываем, заключаецца ў тым, што мы вымушаныя адстойваць манархію супраць манарха, царква супраць царкоўнай іерархіі, ар мию супраць яе правадыроў, аўтарытэт ўрадзе най улады супраць носьбітаў гэтай улады». З пачаткам першай сусветнай вайны А.І. Гучков адпраўляецца на фронт у якасці особоуполномо-ченного Чырвонага Крыжа і пачынае займацца пра праблемы санітарнага забеспячэння патрэб арміі. Кіпучая энергія, з якой ён вырашае ўсе гэтыя складаныя праблемы, рэзка павялічвае яго аўтарытэт і популярность як у колах вайскоўцаў, так і сярод лібералоўлю. Увесну 1915 ён становіцца старшынёй Цэнтральнага ваенна-прамысловага камітэта, а ў верасні зноў абіраецца ў Дзяржаўны савет ад гандлёва-прамысловай курыі. Актыўная дзейнасць А.І. Гучкова на пасадзе старшыні ЦВПК прынесла значны вынік ТАТ ў справе забеспячэння арміі ўсім неабходным, але цалкам вырашыць гэтыя праблемы, натуральна, было не пад сілу. Менавіта гэтая акалічнасць вокнаў мясцінах пераконвае Гучкова ў неабходнасці змены вышэйшай улады. Яшчэ да пачатку вайны ён заклікаў лібералаў перайсці ў апазіцыю ўраду. Нарастаючы палітычны крызіс прымушае яго шукаць шляхі вы ходу з яго. Менавіта па ініцыятыве Гучкова А.І. Канавалаў ўстанаўлівае кантакты з прадстаўнікамі сацыялістычных партый на прадмет воз можна фарміравання блока для адзіных дзеянняў. У канчатковым рахунку гэта выліваецца ў стварэнне работы чый групы пры Цэнтральным ваенна-прамысловага ным камітэце. Адначасова ў А.І. Гучкова пачынае выри совываться варыянт палацавага перавароту. Вмес тыя з Н. В. Некрасавым і М.І. Цярэшчанка ён са ўяўляе групу, якая пачынае распрацоўваць некалькі планаў магчымага прадпрыемства. Асноў ная мэта — адрачэнне Мікалая II на карысць сына пры рэгент вялікім князю Міхаіла. Члены групы выдатна аддавалі сабе справаздачу, што адбылося б у выпадку правалу. «Нас, ве але, арыштавалі б, таму што, калі б ён адмовіў ся, нас, верагодна, павесілі б. Я быў настолькі перакананы ў гэтым сродку выратавання Расіі, Дзінас тыі, што гатовы быў спакойна лёс паставіць на карту, і калі я казаў, што быў манархістаў і застаўся манархістаў і памру манархістаў, то дол жонак сказаць, што ніколі за ўвесь час маёй полі тычнай дзейнасці ў мяне не было свядомасці, што я здзяйсняю гэтак неабходны для манархіі крок, як у той момант, калі я хацеў аздаравіць манархію». Але задуме не дадзена было ажыццявіцца: поме Шалаеў Лютаўская рэвалюцыя. Аляксандр Іванавіч быў непасрэдным удзельнікам гэтых падзей і рабіў усё магчымае, каб выратаваць манархію. Па рэкамендацыі Часовага камітэта Дзяржаўнай най думы разам з В.В. Шульгіным ён 2 Сакавік 1917 выехаў у Пскоў. Там яны прынялі актыўны учас тие ў акце адрачэння Мікалая II на карысць свайго бра тая. Клапоцячыся аб легітымнасці новага ўрада, Гучков прасіў Мікалая II датаваць указ аб прызна чении князя Г. Е. Львова кіраўніком кабінета некалькімі гадзінамі раней часу падпісання манифес тая аб адрачэнні. Адразу па прыбыцці ў Петраград ён адправіўся на сустрэчу з вялікім князем Міхаілам, куды ўжо прыбыло ўсё кіраўніцтва Дзяржаўнай думы. Ве ликий князь хацеў выслухаць меркаванне палітыкаў перш, чым ён прыме рашэнне. За тое, каб Міха глей сеў на трон, выказваліся толькі два чалавека стагоддзя — П. М. Милюков і А.І. Гучков. Пасля адмовы Міхаіла ад пасаду Аляксандр Іванавіч не згаджаўся ўваходзіць у склад Часоў нага ўрада. І толькі пасля шматлікіх дамаўленняў ён прыняў на сябе адказнасць за адно з складаных і адказных міністэрстваў - ваенна-марское. Заняўшы пасаду міністра, А.І. Гучков сутыкнуўся з тым, што ў войска ўжо пракраўся прыняты Петраград ільвяня Саветам «Загад № I», які паклаў пачатак катастрафічнага развалу арміі ў 1917 г. Ознако мившись з становішчам спраў, Аляксандр Іванавіч вы патрэбе быў канстатаваць, што ён апынуўся мае рацыю, калі ў канцы 1916 папярэджваў сваіх іншых каў па ліберальным лагеры, што ў тым выпадку, «калі зваліцца ўлада, вуліца і будзе кіраваць, тады пра-зняможацца правал ўлады, Расіі, фронту». Усімі магчымымі спосабамі А.І. Гучков ста рался паменшыць уплыў гэтага загаду. Але, савярэны шив некалькі паездак па франтах, азнаёміўшыся з паводзінамі каманднага складу ў дні лютаўскага перавароту і яго стаўленнем да тым, што адбываецца са бытиям, Гучков, прыходзіць да думкі аб неабходнасці барацьбы непасрэдна з Саветамі. Ужо ў пачатку красавіка ён абмяркоўвае гэтую думку з камандуючым Пе троградским гарнізонам генералам Л.Г. Карніла вым. У дні красавіцкага крызісу з усяго складу Часовага ўрада толькі А.І. Гучков падтрымлівае прапанову Л.Г. Карнілава сілай па-ціснуць дэманстрацыі. Пасля адмовы ён падае ў ад стаўку. Але адстаўка не астудзіла палітычнай актыў насці А.І. Гучкова. Ён зноў становіцца старшыні нікам Цэнтральнага ваенна-прамысловага комі тэта. Гэта дазваляе яму заставацца ў цэнтры падзей. Да моманту сваёй адстаўкі А.І. Гучков ўжо цвёрда быў перакананы ў тым, што ў існуючых умовах неабходная рашучая барацьба з рэвалюцыйным рухам, на чале якой павінна стаяць «силь ная асоба». Такую асобу ён бачыў у Л. Г. Кар Нілавай. У гэты ж перыяд А.І. Гучков ўваходзіць у арганізацыі клічу А.І. Путиловым камітэт, які складаўся з прадстаўнікоў фінансавых і прамысловых колаў Расіі. Першапачаткова меркавалася праз гэты камітэт сабраць грошы для падтрымкі на выбарах у Устаноўчы сход буржуазных кандыдатаў. Але з абвастрэннем сітуацыі ў краіне і призрач поўнасцю перспектыў выбараў было прынята рашэнне ўсё сабраныя сродкі перадаць у распараджэнне Л.Г. Карнілава. У момант бунту А.І. Гучков, які знаходзіўся ў штабе 12-й арміі, быў арыштаваны. Праз некалькі дзён ён быў вызвалены і пасля нядоўгага заставаўся вання ў Петраградзе праз Маскву з’ехаў у Кісла Водская.

ДЗЕЙНАСЦЬ ПАСЛЯ РЭВАЛЮЦЫІ

гучков плитическая дзенасці роспуцін

З пачаткам фармавання ў снежні 1917 г. бровольческой арміі ён становіцца яе гарачым пры верженцем: агітуе за ўступленне ў яе шэрагі, перакладае грошы. За такую актыўнасць ўлады Кіс ловодска вырашылі яго арыштаваць, і А.І. Гучкову пры ходится перайсці на нелегальнае становішча. З прыходам у Екатеринодар белых А.І. Гучков перабіраецца туды. У пачатку 1919 камандуючы вооружейными сіламі на поўдні Расіі, стары знаёміць з эва мый Гучкова А.І. Дзянікін прапанаваў Аляксандру Іванавічу ўзначаліць місію ў Заходнюю Еўропу. Мэта гэтай місіі складалася ў спробах выкарыстання ваць старыя палітычныя сувязі і знаёмствы для Уве личения ваеннай дапамогі белым войскам. На працягу двух гадоў Аляксандр Іванавіч з уласцівай яму энергіяй і зацятасцю спрабаваў асу ства немагчымае: забяспечыць перамогу ў проиг ранном справе. За гэты час ён наведаў большасць еўрапейскіх сталіц, сустракаўся, перапісваўся з усімі найбуйнейшымі палітыкамі і дзяржаўных мі дзеячамі Заходняй Еўропы. І, як звычайна, яму ўдалося дасягнуць пэўнага выніку: транспор ты з узбраеннем для белых армій з Еўропы ад правлялись. І гэта было ва ўмовах, калі многія падобныя місіі ў Еўропе канчаліся няўдачамі, паколькі еўрапейскія краіны да таго часу ўжо астудзелі да расейскіх справах і займаліся сваімі ўнутранымі праблемамі. Але тая дапамога, якую аказваў беламу справе А.І. Гучков, толькі падаўжала агонію. Апошнія надзеі буржуазіі паваліліся пасля падзення Крыму ў 1920 г.

ЗАХОДЫ ЖЫЦЦЯ

Аляксандр Іванавіч з сям’ёй абгрунтаваўся ў Па риже. У эміграцыі ён гуляў прыкметную ролю, хоць і не належаў ні да адной з шматлікіх груп пировок. З 1921 г. ён з’яўляўся членам кіравання замежнага Чырвонага Крыжа. Па родзе дзейнасьці насці - а ён займаўся арганізацыяй дапамогі рус ільвяня бежанцам, пераважная частка якіх аказіі лася ў вельмі складаным матэрыяльным і маральным становішчы — Гучков здзяйсняе шматлікія па ездку па розных краінах, у якіх сканцэнтруе валась значная частка суайчыннікаў. Але гэтая, здавалася б, высакародная дзейнасць абцяжарвалася непрыманнем Гучкова пэўнай часткай ўплывовы най рускай эміграцыі. Гэтая частка, якая складаецца з мо нархических элементаў, не магла прабачыць Алексан ся Іванавічу таго, што ён прымаў удзел у адрачэнні Мікалая II, і лічыла яго ледзь ледзь не кіраўнікоў ным вінаватым крушэння імперыі. Але ні артыкулы ў эмігранцкай прэсе, ні публікі асабістыя скандалы, ні нават фізічнае гвалт (было і такое) не маглі перашкодзіць А.І. Гучкову, тым больш паўплываць на яго манархічныя перакананы ня. І хоць да самай смерці заставаўся перакананы ным манархістаў, ён не ўвайшоў ні ў адну з эмиг рантских манархічных груповак, бо лічыў, што ў сітуацыі, якая склалася ўся гэтая валтузня вакол прэтэндэнтаў на расійскі трон можа згуляць толькі на шкоду самой ідэі манархічнай улады. Адраджэнне жа Расіі ён бачыў толькі пад эгідай манархіі. Думка аб вяртанні на радзіму ніколі не пакідала Аляксандра Іванавіча. Ён прагна лавіў усе звесткі, якія прыходзілі з Савецкай Рос гэтыя, спадзеючыся знайсці ў іх прыкметы блізкага краху бальшавізму. Але ішоў час, і такіх надзеяў стану вілася ўсё менш. З часам Аляксандр Іванавіч ўсё менш і менш прымае ўдзел у грамадскай дзейнасці насці. Адбіваўся век і хваробы. Наступствы няў год жыцця ён практычна быў прыкаваны да па сцялі. Памёр Аляксандр Іванавіч 14 Люты 1936 Пахаванне А.І. Гучкова сабралі ўвесь колер рос сийской парыжскай эміграцыі. На іх прыбытку людзі, якія ў іншым выпадку не палічылі б воз можна прысутнічаць у такім грамадстве. Усе рус-скоязычные выданні змясцілі некралогі, аддаючы належную пашану грамадскім заслугах А.І. Гуч кова. Пахаваны ён быў на могілках Пер-Лашез. Трэба заўважыць, што Аляксандр Іванавіч незадоўга да смерці завяшчаў, каб пасля «падзення больш виков» яго прах перавезлі ў Маскву. У жыцці А.І. Гучкова цесна перапляліся тра гедия асобнай асобы, крушэнне рускага либе рализма і драма старой Расіі. Яго палітычная біяграфія вельмі павучальная, а цэлы шэраг момен тав яго дзейнасці выклікае прамыя аналогіі з сучаснасцю.

СПІС ЛІТАРАТУРЫ

1. Сенін А. С. Аляксандр Іванавіч Гучков. М.: скрыпторыі, 1996.

2. Дзяржаўная дума Расійскай імперыі, 1906−1917: Энцыклапедыя. Масква: Расійская палітычная энцыклапедыя, 2008. С. 154−155.

3. Сядова Я. А. Вялікі магістр рэвалюцыі. М.: Алгарытм, Эксмо, 2006. ISBN 5−699−18 852−5.

ПоказатьСвернуть
Заполнить форму текущей работой